Tuesday, July 8, 2014

संघर्ष समितिया ताःचा सुइके ?

/fh]g dfgGw/

;+3if{ w}u' of]hgf bo]sf, ;fOt :jofM z'? ofOdv' . Yj nf cfjZostf+ dg"to\t 3\jft"3\jfgfM ofsL, ;'oft 5' ofo]dfM j+ cg j ofO . ;'gf+ u'ln k''m pln pknlAw xfl;n ofO, ;+3if{oft Gx\ofs]km'Dx g]tfof hGd g+ cg+ x] h'O . t/ g]jfMto\u' ;jfno\ wfM;f Yj ;+3{if j cfGbf]ngof ;fdfGo lgod nfu' h'Odv' . cfMts h"u', h'n woftMu' bSj wofy]+ cfGbf]ng nldoft eDrf :jsfM afh+ yfsfM Aofxf ofo]y]+ x] hs h'ofRj+u' b' . cy] h'ofM cg dfh' h'ODx:of UjMtf]nfof l;vM Sjvfo]u' vF tMsM h'O, ldh+oft oMDx vM nfls dv' w}u' vF h'Odv' . cfM Ono\ Aono\ g]jfM a'vFkltO jOu' g]jfM :jfoQ /fHo bOano\oft wsfM bo]sftMu' ;+3if{ ;ldlt 5u" cHofMu' x] tfdemfdof Hofem\jM vM .

wofRjg]DjfM g]jfM /fHo yMu' :jfledfg b'lk+ x/]s g]jfMto\u' Dxu; vM, yMu' c:tLTjof lrNnfo\ vM . cn] Yj xo]u' –- lanls NxfM kmofsfo]u'_lhDdf yMt g]jfM/fHoof lg+lt+ kfo] wsfM jMu' vnMk'rMof ;fd'lxs ?ksy+ g]jfM :jfoQ /fHo ;+3if{ ;ldlt+ sfMu' h'n . cg b'lk+ u'ln+ u'ln+ vnM k'rM nf g]jfM /fHok|lt sl6a4 x] vg]b' . cy];f+ nl;+of sfo\ g+ nf]s]Zj/ h'Okm' wOu' afv+ kfv]+ k|efljt h'ofMx] h'O, emL;+ u'lnu'ln:ofu' cfu+ l;Os l;Os+ g+ :jLsf/ ofgf . d]u' ljsNk bo]s]dkm'u' g+ lgoldt cfsl:dstf hs h'Okm' emLu' .

cGtl/d ;+ljwfgo\ ;+3Lotf Rjo]j+ b+jMu' Yj ;ldlt uef{wfgof On+lng;]+ Gx\o;Mlr+of k'v'lnO nfn sofRj+u' b' . Ao+s]u' O{ lg;]+ g]jfMto\;+ Yjoft Dx;Lsf sfo]dkm"u'ln+ cfM Yj+ ;'ln;] Olxkf ofOu' vM wsfM dg"to\;+ :jofRj+u' b' . Yj Ono\ cfM ;fwf/0f g]jfMto\u' Gx\ok'O 5u" Gog]dlhpu Gx\o;M bgfjofRj+u' b' – wfy]+ Yj ;+3if{ ;ldltof tfMrf ;'ofs] h'O< cyjf y'lsoft tfMrf+ Kofv+ x'nLDx stf+dl/oft y]+ lnpg] ;'gf+ bd tofRjg h'O <

ca'of g+ plnx] sfo\of g+ plnx] c+z bOu' y'lsof ;+/rgf x] chau' . xfg+ bSj x] cWoIf h'Odfl:t jOu' cn] bSjl;t no\tfo]s]t kfn+kfM cWoIfof l;/k]r+ k'Ou' OR5f k'j+sflaOu' y'lsof ljwfg g+ lrGtfd0fL emf]nf :jof Dxf] ltn:dL dh" . lkg] gfknfM;f Eo/fEo/ h'Ou' /fhgLlts k|j[ltoflk+ g+ yg 5u" x] nfOgo\ cf1fsf/L d:ty]+ Rjg]km"u' g+ y'lsof d]u' ch"rfofk'u'  k|s[lt vM . yMyMu' kf6L{of ;+3Lo Joj:yf j cem hftLo cu|flwsf/of cf}k/rfl/s cjwf/0ff :jofM cfu/f+ b]u/f+ kfM;f+ yg wfM;f qmflGtsf/L :jofM g+ qmflGtsf/L h'ofM y'u' Æ6\ofa'Æ ljifoo\ lt+lt+ Gx'ofM xfnfRj+u' bO, yMu' kf6L{of x] WjfFo\ HjgfM . cy];f+ Yj ;+3if{ ;ldltO Rj+lkGt yMu' kf6L{ nfOg :jofM Aofun+ vF tn wsfM yf}+ ts ;'oft+ sf/jfxL ofMu' jf :ki6Ls/0f ts g+ km\j+u' vg] db'lg . Yj kmut ;+hf]u jf kf6L{ g]t[Tjof nfk/jfxL hs h'OkmOdv' .

dfpkf6L{of g]tf+ xfs' n+;'?jfM lkmgfM a;Gtk'/o\ g]jfM /fHo 3f]if0ff ofMu' u'lnrf+ db'lgano\ drfkf6L{of ;lqmo ;xeflutf ;lxt bz/y /+uzfnfo\ eJo 3f]if0ff h'n g]jfM /fHoof . cg ofo]wsfM wofM g+ dofMu' Hof bSjoft NjMd+ VoMd+ wsfM wofx] 5\jt wfM;f+ g+ pu' 3f]if0ff w'+sfM ofo]dfMu' Hof dof;] Rj+u' oft wfM;f pln ;xh sy+ sfo]kmOdv' . drf a'Os] ;M;f drfoft dfMu' ;+:sf/ j kf}li6s cfxf/of Joj:yf ofgflaOdfM wsfM ca'h'O;MlkGt ;'gf+ :ogfRjg] DjfM . pls+ /fHo bo]s] w'+sfM g+ y'ls+ u'u'+ sy+of k|zf;lgs OsfOof cl:tTj v+s]dkm't, yg k|zf;g rn]ofOlk+ dg"to\u' lskfn' dn't, ;'/Iff laOlklgu' ;f;M dn't, ygof cfly{s, ;fdflhs, z}lIfs, eflifs gLlt cflb wsfM lktlapu' Ej+ d:t Ejo\ lDxt"yfo\ ts+ pNn]v dh'n . cflv/ Yj g+ dfcf]afbLof a;Gtk'/of 3f]if0ff :jof Ps 56fs g+ em\oft' dh'n . ofOu' x] vM;f ckfo\lhu' Hof ofo]w'+sfM sd;]sd y'ls+ yMu' /fHo ykfo\wg]dfM wsfM ts wfOu' h'O, dwfM, a? g]jfMt ;ef;b\t g+ hfgfM bo]sftMu' l;GxMktf kfo\w+u' g]jfM /fHooft dfsMdltgf ofgfM 3o\3o\k'gfRjg . cn] y'ls+ cMk's lDxuM ltlg jMlk+ ^% k|ltzt cfk|jf;L vo\, ;o\ j d:of{to\t yMgfnfM pldt g]jfM/fHoof gful/stf ts+ laOt tof/ h'n, pldu' clwsf/ /Iffof lg+lt+ yM k|ltj4 wsfM 5flt rs+sfM efif0f g+ d'Osn . Yj vF cMk's kr]h'Odv'  5Dx ;Rrf g]jfMoft .

b]zo\ 5sMof+ 5sM ;+ljwfg RjofRjg, jx] ;+ljwfg+ bofdfof ofM;f hs g]jfM /fHo bOu' y'OsfM g+ Yj ;ldlt+ plsoft bjfaof gfdo\ 5Dx ;ef;b\oft yMu' NxfMlr+of KjM nMNxfo]u' afx]s j vMy]+ Go+s afg]Zj/o\ x'n Sog]u' afx]s d]u' tflTjs ?k+ bafj laOdk'mt y'lsoft g+ clN5kx hs wsfM wfo]u' kfo\l5 h'Odv' . cg+ln Yj ;ldlt+ d]d]u' /fHoof l;df+sg, zf;g k4lt, lgjf{rg k4lt, gful/s kl/rokq cn] yMu' /fHoof nM, dt, v'l;, kxf8, BMuM cn] Gxfo\Rjsfo\ RjgfRj+lk+ ;'s'Daf;L cflbof laifo\ gjfo]dkm'u'oft g+ NjMd+u' hs wfo]kmOdv' . lkg]+ jMlkG;+ yg SogLu' pef}nL, Nxf];/, 57of gf6s j cfM jofM kz'kltO ls/ft to]u' nf; y'g]bo]dfMu' cfGbf]ng oft cy]+ nf6f+ s]/f :jMy]+ :jofhs Rj+u' dv' Yj ;ldlt+ .

;du| ?k+ wfo]ano\ Yj ;ldlt lkg]+ :jo] ano\ u'ln lxl;rf b', dfofjgfk';]Rj+ cn] lgl/x vg]b', b'g]of vF pln ;/n db' . Yjofu' d;M dl;p kx sfo]u' clego+ x] g]jfM /fHoof Dxu; yf}+ ;flngbLof l;yo\ Ujf/ft'nfRj+Dx NxfMt'lt db'Dx rGb|fjtLy]+ h'ofRj+u' vM . Yj ;gLdv'  l5+ ofM;f+ ;gLdv', lh+ wfM;f+ ;gL dv', a? Gx\ofgfRj+u' v'l;oft Gxfk+ lbsflaO . pls+ x] Yj+ ofOu' bSj wofy]+ Hofem\jno\ NjMd+u', b\j+u' vFt bofRjgL . g]jfM Pstf lbj;of emfFlsO ts jMano\ u'lng+ NjMdg, b\jg, j nf lgof]lht ?k+ x] h"u' vM . y'ls+ ofo]dfMu'' Hof ofOdv' ' vM 5fo\ wfM;f y'lsoft bo]sf tMu' x] Hof dofs]t .

cfM vlg y'Os]dfn, Wj+lrt kfM tof+ vfrf NogfRjgLdv' . cg lgsy+of /fhgLlts zlQm xfaL b' — 5vnM lkg]+ lkg]+ hftLo /fHoof jsfnft ofgfMg+ s]Gb|Lo :t/o\ Yj kfv] knfM dl5Ou' hs dv', yMu' Yj Hofof lg+lt+ bo]sftMu' srfk'rMtsoft g+ l8kmGS6 ofgMtMu' kf6L{ . d]vnM wOu' ttM;n+ x] ;+3Lo Joj:yf j hftLo /fHo dlhp wsfM xfnfRjgLu' kf6L{t . y'ldu' kfv]+ 5' cfz ofo]kmO< pls+ cfM g]jfMto\u' /fHo u'ln g]jfM/fHo h'OwOu' jx] stf+dl/lrt lnpg]+ bd tODx:of+ hs l;p, l5 lh nf kmut :js'ld hs .

प्रधान मन्त्रीया न्हूदँया सन्देश

/fh]g dfgGw/

k|wfg dGqL afa'/fd e6/fO{ dfOs Hjg]j+ 5' 5' g wfO h'O wsfM Sofd/f, /]s8{/ j gf]6sfkL Hjgf GxoMg] Ejn"j+lk+ kqsf/t hs dv' bFo\ b;+ yy] ;/sf/ k|dv'of efif0f GogfM jfSs jo]w'+s"lk+ g]jfMt g+ t'+VoMof j v'Nnfd~ro\ Dxu;o\ dv+y]+ g]jfM ef;+ efif0f AjgfM Go+s"ano\ bSj bSj x] dg"t HoM h'n . pldu' Vjfn+ So+, yMt cfof]hs wfo]s] oMlk+ oSj dg"to\;+ g+ cy] h'O wsfM sNkgf ofgftMu' db' . y'sy+ h'n y'u';Lof Gx"sy+of Gx"bF ;df/f]x .

;f/o\ :jo]u' vM;f k|wfgdGqL e6/fO{of efif0fo\ 5'+ Gx"u' vF db' . bFo\ b;+ a;Gtk'lnO g]jfMto\u' tfnL go]t cHofMu' efif0f nf Hjgf x] jO . t/ yDx ;My]+ d;My]+ g]jfM ef;+ gjfgfM jo\sn+ 5u" Oltxf; sfod ofgflbn — yf}+ ts g]kfMof @$) bF k'nf+u' Oltxf;o\ ;/sf/ k|d'v+ ;/sf/L wsfM nfb]ofgftMu' g]kfnL ef;+ afx]s d]u' ef;+ gjfMu', ;fj{hlgs cleJolQm lapu' clen]v db'lg . bt+kmt+ 5Dx g]jfM k|wfgdGqL dl/rdfg >]i7+ ts+ ug+ g]jfMef;+ ;fj{hlgs efif0f ofMu' b'y]+ dRj+ . y'sy+ jo\sn+ bsn] Gxfkf g]kfno\ d]d]u' efo\of g+ c:tLTj b' wsfM :jLsf/ ofgflbn — ;/sf/o\ jgls tkfMn+ ;'?jfM lkmO x] dfM, g]kfnL ef;+ gjfo] x] dfM w}u' k~rfotL dfgl;stfoft r'gf}tL laoflbn . ;'+ bxfn o1gLlwt bgfM ;jf]{Rr cbfnto\ d'2f toflan wfM;f k|wfgdGqLoft a'sflaOu' ;+efjgf db' wfo]dl5+lg cfMof Yj u0ftGq jo]w'+sfMof cGtl/d ;+ljwfgo\ . t/ jo\sn+ Oltxf; nf Rjof x] lbn -a? ylsoft sofM d]d]u' efiffefifL+ cfMts n;tf Kj+u' tfo]db'lg, Yj a? /x:odo x] h'ofRjg ltlg_. Yj Nofv+ jo\sMoft ;d:t g]jfMt j bSj d]d]u' efiffefifLto\;+ ;'efo\ dwf;] dufM .

Gf]jfMto\t cn] 5' dfn . n;tfof v'l;afMx] jn . g]jfM Gx\o'njf kb\d/Tg t'nfw/h'+ y'lsoft tMw+u' ljho woflbn, cn] d]d]u' efo\of k'rno\ gjfo]an] g+ cgof x] ef;+ gjfo]t Ogfk ofgflbn . ln;]+ vo\to\;+ ;~rfng ofgftMu' kqklqsf+ Yj efif0fof P]ltxfl;stf NjMd+sn, ;;'/fnLefiff wsfM gfuMt'uM hs oft .

t/ Yj efif0fof b'3fM d]u' x] b' . :jLbF lg;]+ g]jfMto\;+ g]kfn;+jt\ Gx"bFoft cfGbf]ngof ?ko\ xgfjofRj+u' y'lsoft /fHo+ /fli6«o ;+jt\sy+ gfnfsfo]df wsfM vM . g]jfMto\;+ hs xgf+ ufMu' h";f nf ykfo\RjM lndnfMs'Gx' ;'yGxfkf+ a;Gtk'lnO jofM /fli6«o ;+jt\ wsfM sy' ;'Ss xfnfRjg] x] dfMu' dv' . uy] kfxfFrx|], uyf+d'uM, ryfMoft g]jfMto\;+ xgL cy] hs xF;f ufMu' h'n . t/ emLu' cfzo Yj g]kfn;+jt\ w}u' b]o\of x] gfd+ :jgftMu'ln+ y'lsoft /fHo+ gfnfsfo]dfn w}u' vM, y'lsoft /fHo+ vo\, ;Fo\ d:of{ bSjl;u' ;+jt\  ofgflaOdfn w}u' vM .

jx] sf/0f+ Gx"bF ;df/f]x ;ldlt+ ;/sf/ k|d'voft d"kxfF bo]sfM a;Gtk'lnO eJo ;df/f]xof cfof]hgf ofOu' vM . cg x/]s jif{ ;/sf/ k|d'voft Yj ;+jt\ lhldu' hs dv', /fHoofu' x] vM, gfnfsoflaOdfn wsfM ofrgf ofOu' . pld;+ sofu' h'n wfOu', t/ Yj emLs] t'+ nfgfRjgLu' .

y'u';L nf emg\ gf6sLo 9+u+ d]u' x] h'of lan . k|wfgdGqL g+ nf Yj g]jfMto\u' hs vM wsfM z+sf ofo] dlhp wsfM woflbn, t/ Yj x] wfo]t jo\sn+ g]jfMefo\ Nooflan . y'ls+ jo\sM g]kfn;+jt\ dfg]ofo]t jofRj+lk+ bSj g]jfMt hs vM, Yj g]jfMto\u' hs gvM vM wsfM Sogflan k|of]ufTds 9+u+ .

vt'+ cg jofRj+lk+ ;xeflut bSj g]jfMt x] vM . cy] x[ h'ofM :jLbFts g+ g]jfMto\;+ u}/ g]jfMto\t ;xefuL ofs] dkm' wsfM 5u" em\oft'u' Jo+Uojf0f+ so]sflbn . cn] pls+ g]kfnL jf ;/sf/L efiff+ gjfo]u' cfjZostf dGt . y'lsof dd{ y'ofM x] h'O, cg yfo\ kb\d/Tgh'+ k|wfgdGqLoft cfM l5 tfdfªto\yfo\ jg]an] tfdfªef;+ efif0f laoflb;F wsfM ln;Mlaoflbn, u'u' plts+ cy{k'0f{ h" .

y'u';L Gx"bF Gx"sy+ 5u" /fli6«o ;ldlt bo]sfM xg]u' dgzfo k|wfgdGqL+ Gxfkf x] Ajoflbpu' vM . yHofMu' ;ldlt w}u'of cy{ Yj ;dfj]zL nf]stGqo\ 5Dx a|Dx", 5Dx vo\, 5Dx tfdfª, 5Dx /fO{, 5Dx blnt cflb b'Yofs]u' h'Okm' . cy] h'u' vM;f y'ls+ 5u" cfMts uan]+ dj+lgsy+of ;Gb]z jgfM Yj lhldu' g+ h'Ok'm vgL wsfM :jLsf/ ofgfsfOu' h'O, zfob bL3{/fh k|;fO j lbg]z/fh kGt lkG;+ g+ y'sL yMu' Sjyf dfnLu' h'O . cn] g]kfn ;+jt\ oft g]kfMof tMw+u' Von+ g]jf/L ;+jt\of bhf{ laofdtOu' h'O . t/ yy] bSj Rjgls nf Yj ;df/f]x emLu' ks8o\ nfOdv't sf wsfM b'g]+ b'g]+ e'n"vf Ajo]sf lapan] ;fwf/0f dg"to\u' Gx\ok'+ Hof doft . vMnf vMnf w}y]+ Rjg . Yj x] cndn h'ofRjFtn], emL;+ bSjl;t sM3fgfM /fli6«o bo]s]u' dg;fo dSoF;]ln kf6L{of sfo{stf{ g]jfMto\;+ hs ;n+;M yfo\ soflaOdfn, /fli6«o gf+ h";f+ Hof wfM;f h'Os] dvg .

xfg+ 5sM jfn], g]kfn ;+jt\ g]kfMof /fli6«o ;+jt\ x] vM t/ emLs] 9+u dbofM jf emL y'lsoft emLu' osMlt ofgfto]u' cr]tg OR5f bofM x] Yj g]jfM ;+jt\ h'ofRjg]dfMu' vM . y'lsoft wfy]+u' /fli6«o ;+jt\ bo]s]u' vM;f :jLbFof cEof; dfSj ufMu' vM, olb emLb'g] x] g'uM rs+u' vM;f . k|wfgdGqLof Yj g]jfMef;+ lapu' cleJolQmoft kf7of ?ko\ sofM;f+ cflsj+ y'lsoft /fli6«o bo]s]df wsfM cfl;sf ofo] .

फ्रान्सया ग्रेजिल्योंया महलय् एस्पेरान्तो कक्षा


/fh]g dfgGw/
gsltlg P:k]/fGtf] efo\ ;o]sfano\ x] lh+ k|mfG;of u|]lhNof]+ dxnof af/] Gogfu', Ajgfu' . Woafk'n] Djfo]s Dxu;o\ nf 5' vgL 5'vgL, t/ wfy]+ lh+ j yf;o\ knfM x] to] vgL wsfM nf Uj, uan]+ larfM ts+ dofgfy]+ Rj+ . t/ cs:dft ;g\ @)!@of lg+lt+ lhtM ygof 5u" 5u" xKtfof lgu" P:k]/fGtf] efiff sIffof lglt+ -cn] Nk"Ph]so\ g+_ kfxfF lzIfs sy+ ;MtLu' h'n wfo]j+ 5emfM nf GXono\ nf Hjno\ nf h'n . y'sy+ h'n lhu' hLjgof Gxfkf+u' k|mfG; ln;]of ;fIffTsf/ ;Dej h'n .

k|mfG; wfnls lhu' Xjf+u' rfMu' ldvf+ Dxu;o\ vgL — j cfOkmn 6fj/, j ljho Wjfvf, j km];g j Oltxf;of nF ;fFh]lnh], j n'e|of Do"lhod, df]gln;fof lskf, h'h'of 5\o+ ts+ rb+s kfnfM hgtfof zf;g :yfkgf ofo]km'lk+ jL/ hgtf . lkplkp+ lhu' Dxu; k'jgLu' lb+ g+ jn .

cu:6 # s'Gx' k]l/;of Pc/kf]6{o\ lhtM sfo]t emfn do\h' Plnhfa]y nfDa]6{ . jo\sn+ lhtM cgof z6n 6«]g+ k]l/; Pc/kf]6{of :6]zg h'sfM lh Yo+s]dfMu' df]+kfgf{;] :]6]zgo\ ts o+sflbn . j+ 3f/f+3'?+, Wjft'dt', sf/f+s'?+oft 5v]rLsfM lhld;+ lhu' nu]hof lguM ttMUjMu' ;'6s]; n't'n'ofM g+ 6«]g n'Osf+ Tjtn, GXofo] !% ldg]6 lt hs GXoM . xjfOhxfhy]+ ;'Nn jgLu' b'|t ultof l6lhle 6«]gof km:6Snf;o\ Rjg] b;]+ln 5' dfn<

lg3f} lnkf lh ndf+of :6]zgo\ Yog . lhtM sfo]t efh' n'O Ho"nf+ jofRjg, P:k]/fGtf]of lrlsrfw+u' WjfFo\ ;+sfM . jofMu' sf/o\ Rjgf jgf em\ofn+ vg]bSj zx/of bz{g ofof+ . yg :jlguno\ cg x] uf8L, cg x] nFh'jf cn] cg x] aFk;MtofM yMyMu' clwsf/ Aos'+RofgfRj+lk dg"t Sjflty]+ 3f/f+w3'?+ :jofRjgfu', yg nFof nF hs, nFo\ dg"t g+ db'nf w}y]+ Rj+ano\ lhtM nf 5emfM yg g+ aGb jf skm\o'{ hs+ toftn nf wsfM Uof;] jMu' . k]l/; :jofM !() lsdL blIf0f k"j{o\ nfMu' Yj zx/ lqmi6 hGd]h'O :jofM $&bF GXoM /f]dg ;d|f6lk+ jof zf;g ofMu' yfo\ h'ofRjg .

rl5 jofyfo\ afo\ Rjg]w'+sfM lh cui6 $of ;'yo\ sf}nf ofo]w'+sfM 5emfM cgof hMvM rfMlxnf jof uf8L RjgfM . cg+ uf8LO yMu' ;'6s]zt :jygfM lhlk+ u|]lhNof]go\ jgf5\jof .

s/La ^) lsld tfkfMu' Yj yfo\ j 3f}l5of b'g] !@ ah] tL Yog . Yog]j lhtM cgof kbflwsf/Lto\;+ n;s'; oft . j P]ltxfl;s dxno\ knfMto]u' ;f}efUo b'Dx bsno\ Gxfkf+Dx g]kfMld lh .

k]l/; :jofM @%) lsld tfkfMu' zfGt ;'Gb/ j ljzfn yf;o\ u|]lhNof]+of dxn nfM, c+h], ndf+ j 6"/ zx/of by'O klZrd k|mfG;o\ . KothfMu' j NjxFt+ bo]sftMu' ;f3\oM /+uof dxn !*) x]S6/ b"u' h+un b'g] sfrfSs ug+ ldvf djgLyfo\ cjl:yt b' . ;g\ !%*%O bo]s"u' Yj dxn uu'+ Ono\ 5u" ;De|fGt ef/bf/of ;DklQ vM . tMsM k'gMlgdf{0f j lj:tf/ ofo]w'+sfM Yj yf}+of cj:yfo\ Yog . tMDx kl/jf/of NxfltO jg]w'+sfM efh' x]g/L ldsf8{of s'tn+ ;g\ !(%!o\ P:k]/fGtf] efo\ NxfOlklgu' d+sfM ;xsf/L bo]sfM Yj Pltxl;s dxn Gofgfsfn . y'sy+ j+u' ^@ bF lg;]+ P:k]/flGt:tf]to\u' dsf+ ;DklQ h"jMu' b' . bFo\ b;+ h'ofRjgLu' bh{gf}+ Hofem\jno\ Ajlt sfo]t nueu !%)Dx dg"t cg YogfRjgL . ;o]sL ;o]sL cn] gfkgfk+ GXoOk'sL . 5u" sy+ Yj P:k]/fGtf] efo\ NxfOlklgu' lg+lt+ tLy{:yn x] vM wfM;f+ lhp .

Yog]j+ lhu' 5flt tkm\kmf h'n . dfgf}+ Yj dxnof dflns lh x] . Yj dxn ygts Yog]t bSj:of+ ofMu' ldx]gt lhu' x] . cgof snfTds n'vf, em\ofM, tMkfMu' Gxfo\s+ b"u' cflnzfg a}7s, ;k"mw's", go]u' sf]7f, :jfxfg], tno\ Rj+u' Bg]u' sf]7ft 5u" 5u" :jMjgf, lrjf sfo]y]+ .

cgof Hofem\jM w}u' SoflDkª jf js{zk y]+ vM . yg dg"t gf+ btf{ ofgfM, bf+ k'nfM, yg] x] go]u',  Rjg]u' cn] ;o]s]u' ofgfM jO . lh yg lgu" Hofem\jMof lg+lt+ jofu' — cui6 $lg;]+ !!ts ko{sLo e]nf, cn] cui6 !! lg;]+ @) ts stf+dl/ Kofv+of e]nf .

erfng]j+ HoMgf+of O{Ton . ;fSs gof . ;f]x|f}+ ztfAbLof snfTds ldRofs]u' yfo\ b"u' k|mfG;of zfxL dxno\ gjfaL HoMgf+ . k|m]Grto\t go]u' ;'gf+ :ogL < go]u' g+ no\tfo]u' h'Ou' 5u" axfgf vM pld . jfOg w}u' Old nM Tjg]y]+ x] Tjg]dfM . pls;+ u'lnl;t+ Xof+u'' dfM, u'lnl;t+ u'nfaL /+uofu' cn] u'lnl;t+ t'o'u' . u'lnl;t+ rfs'u' dfM;f u'lnl;t+ kf+}u' . l5ld;+ go]u'nL oSj zf}v ofgfRjg wfnls pld;+ yM go]u'lnO y'ln v'zL h'Ot oSj ;+3if{ ofo]dfn, ;fdGtto\;+ yMu' cgfh NXoof o+s"u', ;}lgsto\;+ n'6]ofMu', qmflGt h'ofM a'FHof ofOlk+ db"u' j o'4sfno\ ad jiff{ h'ofM oSj oSj v]tLof]Uo hldg a/afb h"u' dd{:kzL{ vF sgL . vt'+ go]u' efUo b'lklg hs bO cn] a'l4 b'lkG;+ plsoft n;tfof axfgf bo]sL xF . cy] h'ofM nf pld k|m]Grto\ yMu' go]u' jf+ yMu' lrxfg ufM vgL wsfM yMt yDx+ luh]ofo]u' rng g+ b' . oSj go]dlhp, bfM b"u' go]dlhp, lr tofM go]dlhp, pu'+ y'u'+ wfwf+ gof+RjgL, lGxnf+RjgL, Djfgf+RjgL k|mfG; .

go] l;wn . lhtM lrlsrfs" h'ofM g+ lxl;rf b"u' sf]7f lan . g+ !# . lh+ Gogftofu', o"/f]ko\ oSj b];o\ !# NofMoft cz'e wsfM wfO cn] Yj NofMof sf]7f x] bOdv', oSj yf;o\ . lhtM 5', Yj nf lhu' ;+:s[lt dv', jM;f 5' jO< VofM jOnf< dUofM . dgdg+ vF NxfNxf+ Ujt'nflaof .

axgL ;xeflulk+ln;]of Dxl;sf sfnlan h'n . Gxfkf+u' Hofem\jno\ d's+ ;xuflut @(Dx b' — bsno\ cKjM nf k|mfG;oflk+ x] vgf, jof+ lnkf a]lNhod, O6nL, hd{gof g+ b' . lh+ yMt cg jMlk+ afHoM jg]w'+slk+ ;xeflulkGt P:k]/fGtf] :og]t g]kfn+ jofDx wsfM kl/ro laOb'ano\ lhtM uj{ tfn . yg :j+u" sy+of sIff ;+rfng h'O — ljb]zLto\t k|m]Gr efo\of sIff, d;MlglkGt P:k]/fGtf] efo\of sIff j ;o]w'+s"lkGt P:k]/fGtf] efo\of vFNxfaNxf sIff . :j+u"u', cy] w}u' af+nfs efo\ Nxfo] ;MlkGt cEof; ofs]u' sIff ;+rfngof lhDdf lhtM jn .

;'yo\ * ah]lg;]+ ( ah]ts ;'yl;of sf}nf h'O cn] ( ah]lg;]+ !@ ah]ts P:k]/fGtf] sIff h'O . jof+ lnkf HoMgf+ w'+sfM pu' If]qof k|frLg P]ltxfl;s :df/st :jMjg]u' Hofh'O . axgL xfg+ d]u' Hofem\jM h'O, yL yL GXoOk's]u' .

5u" xKtfts lhu' sIffo\ lh+ x/]s lb+ g]kfnof 5u" kIfof af/] ;fdfGo kl/ro laof — e"uf]n, Oltxf;, /fhgLlt, efo\, hftLo ljljwtf, wd{, j cGto\ g]kfno\ P:k]/fGtf] efo\of k|rngof vF . g]kfMof gf+ ts+ dGo+lk+ dg"to\u' lg+lt+ emLu' lbgrof{of vF nf bGTosyfof 5u" c+z y]+ h'ofRjgLu' . 5u" sy+ lh j cjlwtsof lg+lt+ g]kfM j o"/f]kof lgt+lt+ tfFk' h'oflaof .

HoMgf+ w'+sfM lhlk+ lGx+lGx+ cg Joj:yf ofgftMu' uf8LO RjgfM ko{6s h'ofM rfMlxp jgf . ljz]if ofgfM lhlk+ cg a'h]of dxn, cGem"of qm;, Kn]l;a'/]of dxn, cFem]of dxn j cgof Pl;xfl;s un}+rf, k'nf+u' c:ktfnoft bo]sftMu' ;+u|xfno, df]+;f]/]of dxn, Njf v'l;O 8'+ufof zo/ cn] ndf+of Pltxfl;s Sofy8«n :jofM xKtflbg lasf . lem+Gof;M b\jMl5 bF k'nf+u' cHofMu' :df/st nf k|mfG; hfo]s x] b'u' h'ofRjg .

axgLof Hofem\jM dWo] cui6 ^s'Gx' g]kfMof af/] k|:t'lt ofo]u' lb+ nft . g]kfMof afaf+nfMu' lskft GXoAjofM lh+ pldt g]kfM w}u' z'Gb/ zfGt j ljzfn wsfM sgf . t/ g]kfn w}u' dl;p lkG;+ nf dl;p, l;plkG;+ nf ygof /fhgLlts pynk'yn, cJoj:yf, e|i6frf/, ;+ljwfg bo]s]dkm'u', h'h'jfbLto\u' cfGbf]ng, hfteft, yL ToMdToM cflbof GXo;Mof jiff{ x] oft . yf}+sGxo\ g]kfMof 5'+ g+ vF l;Os]u' erf hs OR5f oftls OG6/g]6+ bSj vF sgflaO, ;'r's]u', em+uMnfo]u' s'tM dofM;f x] af+nfO .

cui6 !! lg;]+ @) ts stf+dl/ Kofv+of e]nf wsfM xfg+ d]lk+ dg"t Yo+s jn, k'nf+lk+ rfs'u' dfs'u' cg'ej HjgfM lnxfF jg .  Yj kfno\ ;xeflu NofM $@ vft, jMlk+ dg"t j x] k|mfG;+, hd{gL+, a]lNhod+, :k]g+, a|flhn+ jMlk+ . HofMem\j Gxfkfy]+ vM t/ axgL lGxoflGxy+ lhu' cn k|:t'lt bOu'ln+ ;'yo\of sIffo\ lh+ k|lzIfyL{to\t lg3f}Tofts g]kfMof nf]safvF Go+sfM plsof cfwf/o\ g]kfMof ;fdflhs j ;fF:s[lts kl/j]zoft sofM 5nkmn ofsf . axgL lGxoflGxy+ lg3f}ts g]kfMof yLyL ljifooft sofM cnu cnu k|:t'lt ofgf .


u|flhNof]+of Yj xKtfof sfo{qmdof gf+ x] stf+dl/ Kofv+ x'Os]u' . cy] h';]+ln yg jo]GXoM lhlk+ g+ snfM ;+:s[ltof Vono\ wgLlk+ vM wsfM Ajgftou' n'dgfM Gxfo\tk' h'n . wd{ ;+:s[ltof vF Nxfo]btls :juo\{ Rjgflt UogLlk+ ;Ml;plk+ lgDx:jDxl;t g]jfMto\u' stf+dl/ Kofv+ x'Os]u' k/Dk/fof af/] Gogf . ;'gf+ g+ Wjfy'Os sgfdlap . cn] a;Gtk'lnO ldoftOlk+ ;'sfo\ lrgftMlk+ stf+dl/ lgDx Gofgfo+sf k|mfG;o\ .

u|flhlnof]+ jofu'of 5u" nf]e yg lh+ Yj stf+dl/ snfof svu ;o]s] vgL cn] lh+ :jlguno\ stf+dl/ Kofv+ wsfM g+ vM .  t/ stf+dl/ bo]s]u' sIff j lhu' P:k]/fGtf] sIff j x] Ono\ nfMu'ln+ lGxoflGxy+ h'Ou' j ;];go\ lh Rjg] dvg . g'uM g+ :oft, t+ g+ jn .

t/ 5sM Joj;flos ?k+ stf+dl/ Kofv+ x'OsLDx cn] yg Yj :og]t hd{gL lg;]+ jMDx lqmi6f]km k|mfGsln;] wfM;f 5emfM u+eL/ vFNxfaNxf h'n . j+ g]kfMof stfMdl/ :jo]u' OR5f Sog . lh+ g]kfn+ xoflk+ stf+dl/ 5HjM jof NxfltO toflaof . pv]+ y'v]+ rfMlxsfM :jn . joft pln lrQ a'em]dh'n . y'ln hs vM nf< Yj nf wfy]+ Kofv+ x'Os]u' stfMdl/ dv' wfn . t/ g+ j+ Yj stf+dl/oft x] y'sy+ kl/dfh{g ofM;f y'sL hLjg xo] lhO wsfM ;Nnfx lan .

joft ;+;f/o\ yL yL yf;o\ stf+dl/ Kofv+ x'Os]u' k/Dk/f a'n'x'F a'n'x'F tgfjgfRj+u' vfo'u' ;To+ Os';]Rj+sf lapu' b' . 6]lnlehg, lel8cf] u]d, sDKo'6/ j OG6/g]6+ d:to\t lGxoflGxy+ g'gfo+sfRj+u' b' w}u' vFo\ jg+ ;r]t, lhg+ ;r]t . lgDx KoDx dg"t ;r]t h'of+ 5' x] h'O ha ;+;f/of bSj pBf]uklt j Aofkf/Lt d:to\t SogfM SogfM yMu' Jofkf/oft k|j4{g ofo]u' Hofo\ AjfFo\ h'ofRj+u' b';f . cy];f+ k|mfG;o\ stf+dl/ Kofv+ Sog]u' nx/ cfMts g+ GXofgfRj+u' blg . Nof+] w}u' zx/of x] kl/rof h'ofRj+u' u'Gof]+of stf+dl/Kofv+ :jo]t !)=*) o"/f] -!@)) tsf _ k'n]dfu' vF g+ yg k|f;+lus h'O, cem cg nf ljZjof Kofv+ x'Os]u' stf+dl/of ;+u|xfno x] b' .

j afx]s cg emFlko/+ ;+uLt :ogfRjg, emFn"s+ Kofv+x'n]u' :ogfRjg . a]lNhod+ jMDx lgSsL ofG;]g+ d:to\t afvF hs sgfRjg . afv+ vg]u' g+ 5u" Aofj;flos snf h'ofRjg pldyfo\ . a]6{+ cg jofRj+lk d:t j gRrflk+ Nofo\Dx Nof;]to\t oMoMu' lDxt]u', GXoOk's]u' Hofem\jMGXofsfRjg .

ofof+ lgjfM km"u' rfx] drfM . cui6 !* s'Gx' lhtM u|flhNof]g+ k|mfG;of pQ/ klZrd s'+rfo\ nfMu' ;d'b|t6o\ Rj+u' aMrfw+u' zx/ Kn"Ph]so\ h"Ou' d]u' Hofem\jno\ o+s]t do\h' 8fgLon kmf]G6]g j df]lgs u]a]{ jofM sfMjn . lhu' j zfgbf/ dxn u|]lhNof]+ln;]of ;xjf; ygts x] h'n .

cg+lnkf Kn"Ph]so\ 5jfM RjgfM P:k]/fGtf] :ogf . j w'+sfM ln/], gfGt, Nof]+ j k]l/;o\ u'Gx' lasfM lh'u' nl5of k|mfG;ofqf Sjrfo]sfM g]kfM lnxfF jof .

ब्रिटोनतय्गु मांभाय्या संघर्ष

/fh]g dfgGw/
lh+ plds] Gogfu' y'ln x] hs vM — æl5ldu' df+ l5ldt 5fo\ oM< u'ln oM<Æ
cg jMlk+ clwsf+z ;xeflut la6«f]gt vM pldu' df+efo\ la6«f]gL vM . pld;+ yMu' g'uno\ bfl;jofRj+u' vF 5;Lsy+ sg . Yj  lhu' k|mG;o\ nl5 Rjgfu' zfob bsno\ g'uno\ lypu' lb+ h'O . lh+ lhu' P:k]/fGtf] Snfo;o\ RjgLlk+ sl/a !*Dx k|m]Grto\s] pldu' df+efo\k|ltof dltgf eo\laofRj+u' vgf . k|mfG;o\ yMu' efo\ Gxgfj+u' :jofRjg]dfMlk+ k|m]Grt plk+ . k|;+u lh @)!@of cu:6o\ k|mfG;of Kn"h]so\ h"u' P:k]/fGtf] efo\of cGt/fli6«o Hof‰jno\ AjltsfMjgfano\ofu' .
a|]6gL efo\ wOu' k|mfG;of pQ/klZrdof a|]6fGof k|b]zo\ NxfOu' 5u" efo\ vM . Yj hft sy+ la|yf]lgs efo\ cGt/ut nfM, u'u' yg u|]6 la|6]g+ cdf]{lgsf h'ofM yg Gxfkf+u' dWoo'uof k|f/Dekfv] afo\lxnfjMlk+ a|]6f]gto\;+ HjgfjMu' h'ofRjg . j]Nz j sf]lg{z y]+ d]d]u' a|]yf]lgs efo\t y]+ Yj g+ OG;'n/ s]lN6s efo\of ?ko\ AofVof ofgftMu' b' .
k'nf+u' a|]6f]g efo\ (cf}+ ztfAbLO x] vg] bo]w'+sn . !@cf}+ ztfAbLO ts Yj pRr ju{of efo\ h'ofRjg . cg+ lnkf klZrd a|]6f]go\ Yj ;a{;fwf/0fof efo\ h'ofjg . /fhsfho\ NxfM to]u' dxTjfsf+Iff b'lk+ pRrju{oflkG;+ la:tf/+ k|m]Grefo\oft gfnfo+sn . a|]6gLof dxf/fgL -8r];++_ Gxfkf ts lnlvt efo\of ?ko\ Nofl6g 5\onfRj+u' vM;f !%cf}+ ztfAbL lg;]+ k|m]Gr 5\onfxn . /fhgLltof :jxfg] uofM ;DkGgtf j k|lti7f dfnLlkG;+ k|m]Grof :jxfg] uOu' h'ofM k|m]Gr efo\ em+ em+ Aofks h'of jg .
k|mfG;of /fhtGq+ cgof lrrLw+u' ;d'bfoof efo\oft doo]s" a? a'n'x'F ;/sf/L HofvFo\ k|m]Gr dbo]sdufMu' ofgfo+sn . d]v] qmflGtof Ono\ dg"to\;+ k|fGtLo efo\of kn];f k|m]Gr efo\oft oo]sf o+sn, pld larfM sy+ cano\of k|ltlqmofafbLt j /fhfafbLto\;+ k|fGtLo efo\ oo]sfRj+u' b' . cano\of qmflGtsf/Lto\;+ nf ;fdGtt j ?l9afbLto\;+ a|]6f]gL efo\ NxfO wsfM wfOu' .
lnkf h'h'+ dg"t oo]s+ doo]s+ Yj yMu' df+ efo\ kfv]+ tfkfgf jg . y'lsof x] lnRjM sy+ ;g\ !(^) ts g+ cgof /fHoof Ajg]s'lyO a|]6f]gL efo\ NxfOlkGt nlHht ofo]u' Hof h"u' vM .
;g\ !(%) hMvM ts x] g+ lemu" nfv efiffefifLt b' woftMu' Yj efo\ NxfOlk @!cf}+ ztfAbLof Gxfkf+u' bzso\ ys Yo+ano\ lgu" nfv hs Nog . pls;+ plk+ dWo] ^) k|ltzt :jofM dNofs dg"t ^) bF :jofM Rjo\oflk+ hs b' . @)cf}+ ztfAbLof z'?O ts g+ a|]6fGofof blIf0fL e]uo\ cgof hg;+Vofof al5 dg"to\;+ a|]6f]gL efo\ hs ;M . cg+ lg;]+ cg a|]6f]gL efo\of cjt/0f z'? h'n . cfM ;+ejtM cg Yj efo\ hs NxfOlk+ dg"t ;'+x] dbo]w'+sn . ;g\ !((&o\ ofMu' 5u" ;j]{If0f sy+ cg Yj efo\ NxfOlk+ #)),))) dg"t b' w}u' tYof+s lksft . cfM !%÷!( bFof o'jfk':tf b'g] Yj efo\ NxfOlk+ t;s+ Dxf] hs lkxfF jMu'ln+ y'lsoft tgfjg]To+u' efo\ wsfMwoftMu' b' .
Yj efo\ dbo]sf5\jo]u'nL ygof :s"nto]u' g+ oSj e"ldsf b' . la;f}+ ztfAbLof z'?jft lg;]+ Yj efo\oft wSsf nfMjn . !(!$ lg;]+ :s"n+ cg d:to\t yMu' df+ef;+ vF ts x] Nxfs] dlan . pldt ;hfo laOt wsfM cg pldu' k/Dk/fut l;Fof nfsf+ xoftMu' bO . df+ef;+ vF NxfMu' tfnls cgof lzIfs lzlIfsflkG;+ pldt j nfsf+of dfM bo]sf SjvfsftO, d]lk+ d:to\;+ joft j]F xfo]s]y]+ xfo]sfRjgL . cn] j drf+ d]Dx:of+ la|6f]g efo\ uano\ NxfO wsfM lkofRjgL . ha j+ d]Dx:of+ df+ef;+ vFNxfMu' tfO, j+ yDx+ Sjvfoftofu' nfsf+dfM jof uano\ toflaO, yMu' kfM AogL . xfg+ j drf+ Yj x] Hofoft lg/Gt/tf laO . wofRjg]DjfM Yj 5u" sy+of dfgf]j}1flgs VofRjM vM cn] lhGbuLe/ Yj efo\ Nxfo]dv' wsfM d:to\t kfMkmo]s]u' 5u" cr"s h'lQm g+ vM. /fHo+ emL yfo\ y]+ tKo+s Yj ef;+ RjLlkGt lrQw/ bo]s"u' nf vg]db' t/ yHofMu' cj:yfo\ d:to\;+ Yj efo\ Nxfo]u' TjMtf jgLu' :jefljs h'n . cn] y'lsof ln;]+ 5]Fo\ df+af}lkG;+ g+ yM d:to\t yMu' efo\ dNxfs]u' kfv] aMlan . 5v] :s"no\ d:to\t dfgl;s s;f, d]v] lwAGofuM Woaf HofVono\ db'u' efo\ d:to\t af]em h'n wsfM tfo]sLlk+ df+af}lk+ g+ cKjM bof jn .
h]g+ wfn, jof dfd+ nf $) bF ts d'4f lDxtn, d:to\t sd;]sd :s"no\ df+ef;+ vF Nxfs]lap wsfM t/ ;'g'jfO dh" .
d]v] ljz]ifofgfM ;/sf/L k|zf;g j d]d]u' nuhf ofOlkG;+ jf ofo]u' nIo HjgfRj+lkG;+ yMu' efo\oft k+uM tfo]sfM uf}/jsf;fy Tjtf o+sn . kbof nf]eo\ dg"to\;+ yMu' c:tLj ldof5\jt . Yj vF g]jfMto\u' ;Gbe{o\ x] wfM;f+ oSj kfOdv' .
cfM Yj efo\ NxfOlk+ dg"t Dxf] h'ofjgfRj+u'ln+ o'g]:sf]+ g+ y'lsoft ;+;f/of vtf/fo\ nfMu' efo\to\u' dfglrqo\ (Atlas of the World's Languages in Danger) tolan . cn] ltlg cgoflk+ dg"to\;+ jfMrofo]sn efiff DjfM;f hflt DjfO w}u' .
yg g+ eflifs r]tgfof hM n"u' oSj db'lg . ;g\ !(@% o\ k|f]km]z/ /f]kfh Pdf]gof s'tn+ Ujfnd w}u' klqsf lkxfFjn . lgu" bzstsof cys ldx]gtoft j+ . yL yL ljwfo\ Yj ef;+ df}lns ;flxToof l;h{gf h'n, cn] ljZj ljVoft cGt/f{li6«o ;flxlTos s[ltt Yj ef;+ cg'jfb g+ ofs]u' Hof h'n .
;g\ !(&& ts Yo+ano\ cgof cw{;/sf/L l8jg :s"no\ a|]6f]gL ef;+ :og]u' Hof z'?h'n . Yj cleofg cGtu{t xhf/f}+ d:to\;+ Yj efo\ ;o]s]vgfRj+u' b', :s'nof kf7\oqmd b'g]RjgfM .
pln hs dv', yLyL sldS;t Yj ef;+ lkb+u' b', /]l8cf] s]g{y]+HofMu' 5u" lgu" /]l8cf]+ a|]6f]gL ef;+ Hofem\jM laofRj+u' b', 5u" lgu" 6]lnl;l/on g+ Yj ef;+ lxnfM Sog]u' ofgfxMu' b' . cfM Yj pldu' nflu lx/fy]+ d"Noafg\ h'ofRj+u' b' . lkg]+ jMlk+ ;'+ gfknftls yHofMu' vF TjMdlkmSs sgL .
Gxfkf Gxfkf pldu' ;lxTo ljsf; h"u' vM;f+ lnkf h"ln;] l;h{gf 5\jf;'ofjg — RjMdb' wsfM dAjg, Aj+db' wsfM dRjn . cfM cg a|]6f]g ;flxToof 5u" l;ldt k/Dk/f GXofgfRj+u' b' . ttMw+u' ;km"k;no\ g+ a|]6f]g efo\of cnUu b/fh ;h]ofgftMu' bO, k;no\ j+lklg lgu" Ko+u" la|6f]g efo\of ;k"m Gofo, cn] j b/fhof lnSs RjgfM kf;foft kmf]6f] sfo]sL . cgRj+lklg yM Ajg];M;f+ d;M;f+ lgkfM KokfM a|]6f]gL efo\of ;km" yMu' 5]Fof b/fho\, nfOa|]/LO ;h]ofgfto]u' oft tMw+u' uj{of ljifoof ?ko\ sfO, sGx]s+;f Yj ;k"m bSj Ajg]dflg wsfM wofRjgL . yM Ajg] x] d;M;f+ kf;flklgu' 5]Fo\ jgLano\ cgof a's/\ofso\ klt+rf jfnfM GogL a|]6f]gL efo\of ;km" dtof nf< cn] db' wfn ls t;s+ dle+Dx, SjXo+Dx j u}/lhDd]jf/ gful/sof ?ko\ k|:t'tofO , bSjl;of GXoMg] .
yf}+sGxo\of a|]6f]gL efo\ Gxfkfof d"n efo\ :jofM oSj kfo]w'+sn . cfM nf k'nf+u' a|]6f]gL efo\of 5'+ 5'+ vFUjM hs blg cfw'lgs a|]6f]gL ef;o\, j g+ bfz{lgs j j}1flgs vFUjMof ?ko\ .
;+3if{ cem+ l;dwMlg . yf}+ g+ cgof /fHo+ yMu' ;+ljwfgof lgu"u' wf/f oft xLs]t tof/ h'ofRj+u' db', u'lsof sy+ j u0ftGqof efo\ k|m]Gr h'O wsfM woftMu' b' . cy] h'Ou'ln+ GXofSj efo\ NxfOlk+ b';f+ Yj efo\oft vt/fo\ nfgfRj+u' efo\ wsfM x] woftMu' b' .
*) b'Dx Uofla|Pn+ t5\ofgfM wfn, ælhldu' efo\ w}u' lhldu' k|f0f vM . Yj dbo]s+ lhlk+ Djfo]kmOdv' .Æ
pldu' df+efo\of xlaut, dltgf j xfg+ efo\ Djfs]u' k|lja4tf vgfM lhu' g'uM knv b|lje"t h'n . lh 5sn+ yMu' b];o\ Yog . yMu' efo\of k'ghf{u/0f sfnof dxf/yLto\u' lskf lhu' ldvfo\ n't, cn] yf}+sGxo\ efiff;]jfof gfdo\ h'ofRj+u' cfGbf]ng j plsof lnpg] ;'nfRj+u' kbof /fhgLltof Kofv+ ln;f ln;f sofM jofRjg .
cfGbf]ng emLyfo\ g+ dh"u' dv' . yf} lDxuM hs h"u' g+ dv' . emLu' efo\of cfGbf]ng z'? h"u' kl08t lgi7fgGbof Pslj+zlt k|1fkf/ldtf -g];+ !)@(_ lg;]+ sfo]u' vM;f emL;+ emLu' df+efo\ Djfs]u' cfGbf]ng ofgfu' !)$ bF bt . y'lsof b'g] u'ln ;k"m lkbg h'O, kqklqsf lkbg h'O, u'ln :of+ Do] xfn h'O, u'ln:of+ Kofv+ x'n h'O . cem u'ln ;+3;+:yft gL:jg h'O, UjDx cWoIf h'n h'O, UjDx ;Nnfxsf/ h'n h'O, UjMsM r'gfj h'n h'O, u'ln r'gfj Sjyn h'O, u'ln uf]i7L j /\ofnL h'n h'O . u'ln rGbf sfn h'O, u'ln e|i6frf/ h'n h'O . xfg+ Yj x] Tjx tofM u'ln Njfk' h'n h'O .
y'ln dl5 h'O w'+sfM cfu|x, k"jf{u|x, å]if j bDeoft 5v] tofM :jo]u' vM;f emLu' NxfltO 5' b' n]< g]jfMefo\ NxfOlk+ em+ em+ Dxf] x] h'of jgfRj+u' b', efo\ Gxgfjg, TjMt]dlhn wsfM efif0f ofOlkG;+ yMd:t ln;] vo\ ef;+ vF NxfgfRj+u' b', g]jfM ef;+ ;flxTo l;h{gf ofOlk+ em+ Dxf] h'of jgfRj+u' b', lksfMu' ;k"m GofMdbofM 5\lnO km\j;fXjxo]sfto]dfMu' b', 5u" k':tf+ efo\ yM d:to\t efo\ d:ogflapano\ jof d:to\;+ ;o]s] Nxfo] wsfM :jM;f+ ultklt db"u' efo\of lgdf{0f h'ofRj+u' b' . Yj x] dv'nf emLu' ;l5bFof pknlAw< d+sfMvnMof Hofs'lyORj+u' l;l4bf;of kf]6«]6+ gjfOdv't, nv'tLy{o\ w+sftMu' hut;'Gb/of ;fnLs+ :o+jOdv't, lrqw/+ Rj wfMjOdv't . b'lk+ k'nf+lklg k'nf+k'nf+u' afv+ ss+ lndnfM, Gx"lklg Gx"Gx"u' km];gofof+ lndnfM . wfy]+ emLu' efo\of wfy]+u' cfGbf]ng uano\ h'Ou'<
plds] lh+ Gogf, æl5ldu' efo\of cfGbf]ng ofOu' ;+3;+:yft u'ln b'< cn] ;' plsof g]tf<Æ
h]g+ wfn, æb' h'O, t/ lhld+ x/]s la|6f]g hgtf 5u" 5u" ;+:yf vM . lhlk+ x] cfGbf]ng .Æ
lhtM n'dg . lh u|]lhNof]go\ b'ano\ 5sM gofRjFRj+ lr b"u' a6/of vF jn . la|tfGofo\ yy] lr b"u' a6/ gO . lh+ gsltlg Nof;]rfDx ld;fofs] Gogf, æ5Gt la|6f]g h'ofof uj{ b'nf<Æ
j+ ukno\ SjvgftMu' jxof lrsLk"u' l;vM lnsofM Sog . plsO oufgfRjg la|tfGoof gS;f . uj{+ 5\o+ w:jfsfM wfn, æb' . lh GXofyfo\ b';f+ lhso\ la|tfGof b' .Æ
cy] h"u'ln+ pldu' cj:yf cfM pln gfh"s dh" . Gxfkf yDx+ df+efo\ d;o]sfu'ln+ pld;+ cfM yMd:to\t yMu' efo\ :og]kmofRj+u' db' . cfM nf pldu' x] ef;+ wfo]u' vM;f pld;+ yMu' e"ldO ;'r'sftMu' Oltxf; b'g] yMu' df+efo\of pTvgg\ ofgfRj+u' b' .
pld;+ efo\ ;Mlk+ chfclhlklgu' af+nfs ;Ddfgofgf Rj+u' b', pldu' Dx't'+ lkHjMu' x/]s la|6f]gL jfSo pldu' nflu cd[t . plsof x] e/o\ yL yL yf;o\ Nofo\Dx j d:to\u' nflu lrrLw+u' sf];{of Joj:yf ofgfM yM d:to\t cg 5\jofRj+u' b' . yM Jo:ttfof sf/0f+ j pd]/of sf/0f+ Gx"u' rLh ;o]sfsfo] dkmo]w'+s";f+ yMu' eljio Yj clwsf/+ j+rLt dh'Odf w}u' pldu' dg;'jf vM . pld;+ yMu' ef;+ ;k"m Rjo]u' ofgfxn . x/]s ;k"m k;no\ 5u" cnu /\ofs bO la|6f]gL efo\of ;k"mof . yM efo\ Nxfo\ d;M;f+ yMu' efo\of lgu"Ko+u" ;k"m 5]Fo\ dtODx dg"of cg Gxfo\ bOdv' . ln;]+ cgof d]o/ :jod\ x] Yj eflifs cfGbf]ngof ;dy{s h"u'ln+ cg :yfgLo tj/+ h'ofRj+u' Hofem\jMoft jofu' Ujxfln b' . cy] h'ofM nf j l;6Lxno\ xKtfof 5Gx' la|6f]gL efo\of Do] j Kofv+of /+uf/+u Hofem\jM GXofO .
yDx+ O{ :jofM lg0f{o ofo]dkmt ls efUooft bf]if laO, efUoafbL h'O emL . hLjg x] ;+3if{ vM;f knfM knfvo\ ;+3if{ x] ofo] dfn lg . b'Zdg+ xdnf ofMjo]w'+sfM g+ nfsf+ GXofsflaODx RoM lkofRjg ls nvgpof gjfaof y]+HofMu' xlaut h'O . Yj emL;+ dl;pu' vF dv' . g]jfMt j la|6f]gto\u' lgolt ygyfo\ HjMnfM jO .
cGto\ lh+ g]kfMof eflifs ljljwtf, ;+ljwfg+ ljoftMu' eflifs clwsf/ j g]kfMof tgfjgfRj+u' efo\of ln;]+ lhu' df+efo\of cj:yfof af/] aMrfxfso]s sgf . pld;+ lhso\ la6«f]g n'Osn, lh+ plds] g]jfM n'Osf . cfh' 5u" x] h";f gfk+ GXofjgf+ 5' kfO . plk+ j g]jfMt hs dv', Yj tMwLDx Gof+ rLlwDx Gofoft gOu' ljZjo\ yMu' ef;+ gjfo] dv+lk+ oSj oSj b', plk+ 5kF 5wL h'OdfM . yMt yDx+ Wj+nfo] 5tf dlhp, ;fy laOlk+ g+ yg oSj b' .
lh+ pldt Ogfk ofgf — ælhldu' b];o\ lhldu' cj:yf g+ l5slklgu' :jofM oSj dkfM . lhtM l5slkG;+ g]kfno\ Rj+Dx la|6f]g wsfM :jLsf/ ofgflb;F .Æ

मदनमोहनया मन

dbgdf]xgof dg
/fh]g dfgGw/
yf}+ sGxo\ GXofDx+ km];a's, GXofu'+ km];a's . g]kfnefiffof Vono\ pln oSj:of+ Dxdl;pDx Rjld k|sfz ;fo\ldof km];a\ :6f6;o\ Rjld dbgdf]xg ld> Dx+dk'mu' vF Ajg]vg . j ;'s"lr+u' Dx, ufMufM j+u' GotfM, GXofan]+ :jf+ XjMu' Dx't'l; cn] k'lGxof ldvfy]+ Rj+u' 5HjM ldvf – lhtM GXofan]+ a'/f+ lyp;f+ uan]+ a'/f dh'Ou' j afHofof VjfMkf n'dgf jn . Vjfn+ Vjfno\ vF Nxfo]dv+;f+ :s"no\ ano\ x] jo\sn+ RjofbLu' ulhu'n'of Dxu;o\ kz'kltgfy wfMu' ;k"m Ajg]n+, cy]+ cy]+ KjfMltpltpF lGxn]n+ . lh xfg+ 5sM :s'no\ jgfM lGxpjg] y]+ h'n .

lht Yj vF GogfM g'uno\ ltSs hs ldgfRj+u' . zfSo;'/]g bfO gfknfMano\ uy] vM wsfM Goof .

ævM wof+ . Uj, 5' wfo]u', 5' ofo]u' . ts;+ dl5+ jo\sMof . dl5+ ;f+ dl5+ wfo] ts+ dl5+ . gfknft ls 5sM lgsM jf /] wfOu' TjMtLu' dv' . d+db' d+db' a'/f h'n jo\sM,Æ ln;M laoflbn . vg+ Gxfkf nf 5sM dg" x] h'Odv't wsfM wfo]dfo]s tRjM h'Ow'+s"u' xF . NxfM kmODx bofM hs sf .

;'/]gbfO j lh On+ nfsfM 5sM jo\sMoft dfMjgf, onof lt5'F ulNnORj+u' 5]Fo\ . df]afOnof hno\ tLhs yfxfF jgf, ;'+ nf bOlg wsfM . afn+ RjgfRj+Dx d}+rf+ jo\sMof sfo\ Ono\ Ajono\ yg jO, kmf]g gDa/ TjMtf x'F, lh+ kmf]g ofs] wfn . cfzf jx] hs b', uy] wfn cy] ofgf .

km];a'so\ lh+ g+ yMu' g'uM vF toflaof d] % s'Gx' jo\sM dkm', Ujxfln ofo]dfn wsfM . ln;M nueu z'Go . sdnbfO g+ 5u" vfd laofxoflbn, d]lkGt ug+ d:ofM, ug+ rfd;' . a? vftf rfo]ls wsfM ;Nnfx hs jn . j nf ;'of u'ln g'uM em\oft' wsfM yfgf:jo]y]+ hs h'n .

Yj vF ;'/]g bfOoft sgf . sf, cy] RjofM x] Woaf Dxo]u' dofo]dfMu' nf, u'ln:of+ oO, u'ln:of+ doO, woflbn . lhtM g+ vMy]+ Rjg . lhu' Wjf+ a'l4 . d]v] j vfd 5u" lhtM em\oft'ofRjg . Njxdf+ ToMy]+ Tonftn lhtM .

d] & s'Gx' . GXofan]+ dnfMDx ;'/]g bfOoft Ajfsfx]laof c:ktfno\ . l;pu' g+ dv' tfMu' dv', lgDx zx/L kfv]ty]+ lhlk+ pv]+ y'v]+ GogfM b'jfsf]6of c:ktfno\ Yog .

gsltlg bo]sfMRj+u' c:ktfnof lrsLrf s"u' Sjyfo\ afHof+ yMt s'gftn, clh lnSs;+ km\ot'gfRj+u' . lhldt vg]j+ jo\sMof Vjfno\ Dxo\vfKofv+ x'n . ldvf x] lulnluln ofgfM :joflbn – GXono\ nf Hjno\ nf h'n xF . Vjfno\ n;tfof dgx/f x] afM jn .


æsf sf . 5' h'n Yj . vOnf < jo]dfMlk+ djM, jo]DjfMlk+ YogfRjg . lh+ ts;+ no\tfn,Æ jo\sMof ;M t;M h'n .

knv vF NxfgfM dg dRjgh'O, km\ox]t'gflbn . km'+uo\ lnwg] DjfM xF . lGxO 5Dxl;t lGxOs]u' jo\sMof l;4fGt xF, cfMts+ TjMt"u' dv' . db' db'u' ;f;M g+ Tofo] sofM afv+÷sljtf 5k' g+ Go+sflbn vko\ efo\ lksofM – kfln+ kfln+ ep jfn xF .

Vjkof k|To]s TjfMln;] jo\sM kl/lrt h'ofbLw'+sn, cn] TjfMof gf+of dxTj g+ l;p jo\sn+ . lgu" :j+u' TjfMof afv+ ts+ sgflbn . lhld wfM;f oSj xfn] dlhp, bd yfxfF jO wsfM Dx't'KjfM x] lts] dfM . 5sM v+Dx lgsM dvgLlklgu' Yj ;+;f/o\ Vjkof kf;flk+ rflx+ lgsM:jsM gfknfgf jM wsfM cgof ;flxTosf/lk+k|lt s[t1tf Kj+sflbn .

t;s+ dkm';]+ln GofbF ts ci6«]lnofo\ RjgfRj+Dx sfo\oft ;Mtn, jn . t/ j g+ lbSs rfM . drfOu' g+ ug+, 5]F 5vf wsfM x] af+nfMu' bo]sftMu' dv', df+af}lkG;+ . cy];f+ 5sM lgsM VjfM SogfjgL wsfM af}Dx no]tfM .

vF NxfNxf+ DXofo\Dx Yog . yg x] c:ktfno\ Hof ofODx h'ofM af}Dx:of c:ktfn ;ltt . px'Gx xMano\ ts x] e]lG6n]6/o\ to]dfMy]+ h'Ow'+s"Dx cfM nf :jo] lhOw'+sn . DXofo\of dltgf .

axgL km];a'so\ Yj vF toflaof . lh jo\sMoft gfknfo]t xl:ktno\ jgf wsfM . zfob lhu' vF GogfM ;'+ g]jfM ;flxTosf/of g'uno\ wLlr+s VjofRj+u' lx erf erf nf ;gL h'O lg wsfM . lemDxl;t on lhu' vF, lh g+ jg] wfMlk+ dn" . gfO x] dv'u' 5'+ j:t' b';f j g'uM h'ofRjg .

g]jfMt co\ xF, yo\ xF . wfMlklg sy' d;", RjMlklg dl; dk"m . emLu' ;flxTo j ;flxTosf/lk+ nf em+ ug vM ug . t/ yHofMano\ hs l;O bO, emL nf ;flxTosf/ x] ltlg wsfM . ;flxTosf/of x] hs efUo SjlaofM DjfgfRjg]dfMu' . ;'+ db' jof yf}+, jof 5'+ b';f jof bSj bOu' h'O .

5Dx ;flxTosf/ kl/jf/of lg+lt+ af}, df+ jf bfh'lshf jf ttfs]x]F hs dv', /fi6«of jf ;dfhof x] ;DklQ h'ofRjg]dfMu' vM . t/ yf}+ g+ 5Dx ;flxTosf/of hLjgof yfs'u' O{ ;dfhof lrptfMof ljifo ts+ h'O kmofRjgLdv' . pld;+ emLu' lglDt hLjg laO,pldt dl5gLano\ 3f}l5 ts+ laOkmOdv' . g]jfM emL g]jfM x] h'O wfMu' yy] h'Ou' oft x] wfOu' h'O .


नेवाः सफू व ममःचा


राजेन मानन्धर


स्वनिगलय् दलय् अप्वः छुकिया ब्यापार जुइ? मिखा तिसिनाः धायेफु, ममःचा । दक्वसित यःगु, दक्वस्यां नइगु । नां हे ला ब्यापार । दकलय अप्वः मनूतय्त छु माः, उकिया जुइ । व्यापार धइगु हे न्यायेगु व मिइगु । माःपिन्सं न्याइ, दुपिन्सं मिइ । माःसा न्याइ, फुसा मिइ । अले दकलय् कम छुकिया व्यापार जुइ? आः धाःसा लिसः बिइ थाकुल । बिचाः यानादिल जुइ, लुँ वह, हिरा मोति । छाय् धाःसा व तसकं थिकय्, दक्वस्यां न्यायेफइमखु । छि फेल जुल का । थ्व देसय् दकलय् आखः ब्वनातःपिं नेवाःतय्गु राज्य धयाजूगु स्वनिगलय् म्हो व्यापार जुइगु छुं दुसा व नेवाः भाय्या सपूm खः । मखु धयादी फु ला?

नेपालभाषा घ्वानाः सपूm पिहाँ वःगु थनिं १०४ दँ दत (पं. निष्ठानन्दया श्री एकविंशति श्लोक भाषा सहितगु सपूm नेसं १०२९लय् पिदंगु ल्याखं धायेगु खःसा) । थ्व छगू शताब्दीया दुने ग्वःन्हु दइ जुइ ? अले ग्वगू सपूm पिदन जुइ । पुवंक ल्याःचा सुनां नं यानातःगु मखनानि । थ्व ल्याःचाः यायेमाःगु खँ नं मखु । व स्वयाः अःपुक झीसं थःथःगु छेँया दराजय् ग्वपाः नेवाः भाय्या सफू दु धकाः ल्याःखाःसा गाः ।


उकुन्हु तिनिया खँ – नेपाली काँग्रेसया नायः सुशिल कोइरालायात छम्ह पत्रकारं न्यन हँ – छिं छु सपूm ब्वनाच्वनादिया थौंकन्हय् ? कोइरालाभाजुं छाति तफायानाः लिसः बियादिल – जितः सफुतिइ विश्वास मदु । आः हानं हलू धासेंलि कुतिं न्यायेमानिला? झी अधिकांश नेवाःत शिक्षित हे खः, अथे जुयाः ला ततःधंगु खँ ल्हायेफयाच्वंगु दु । तर सपूm न्यायेगु, ब्वनेगु खँय् धाःसा अधिकांश नेवाःत सुशिल कोइराला हे जुयाच्वना, झीगु थ्व महान् स्टाटस अव्यक्त रुपं नेवाः भाय्या सपूm पसःपसलय् धुलंगःगु ब्वसा जुयाच्वंगु दु ।

झीगु भाय् झीत यः । झीसं सिउ भाषा म्वाःसा जाति म्वाइ धकाः नं । झीगु हिनू हिनुलिइ भाषा दु, माःसा ज्यान तकं बिइत नं झी तयार । तर जब नेवाः भाय्या सफू न्यानाः ब्वनेगु ई वइ, दक्वस्या छ्यं चासुइ ।

जनगणनाया भ्वँतय् नेवाःत १३ लाख दु । नेवाःत धयापिं दकलय् शिक्षित तकाः नं झीसं धयावयाच्वना । झीसं जक छु, दक्वस्यां धयाच्वंगु दु । थ्व स्वनिगःया जक खँ ल्हायेगु खःसां थन म्होतिं नी खुगू लाख नेवाःत दु । दक्वं धकाः बाजितयाः धायेमफुसां अधिकांश नेवाःत शिक्षित धकाः झीसं सिउ । खुगू लाख नेवाःतय्त माःगु सपूm पसः खुगू हे मदु ला ? म्वाः ला ? छगू पसलय् छगू लाख मनूतय्सं सफू न्याःवनी बलय् व साहुजिया हालत गज्याःगु जुइ ? अले छगू लाख मनुतय्सं न्याइगु पसलय् वनाः सपूm न्याइपिनिगु हालत ले ?

थन गुलि ममःचा पसः दु व ला मसिउ । तर झीसं खनाच्वना, त्वालय्पतिकं ममःचा पसः, गल्लिइपतिकं ममःचा पसः । नइपिं दयाःला चायेकल जुइ । छु नइ उकिया पसः चाली, छु न्याइ व मिइहइ । तर आः हे च्वयातःसां जिउ, व नेवाः राज्य वःसां थन ममःचा पसः हे यक्व दयावइ, नेवाः सपूm पसः यक्व दयावइमखु । अले नेवाः राज्य या चिं (एम्लेम्ब) सपूm जुइ लाकि ममःचा ?

नेवाःराज्यया म्हगस मियाःनइपिन्त शायद थज्याःगु खँ पचेजुइमखु । उमिगु भाषण न्यनेबलय् झी हे दकलय् पहिचानया बेतालि तग्वः । तर खालुथें घुतकेमाःगु छगू सत्य, छगू यथार्थ — नेवाःतय् सपूm न्यायेम्वाः, ब्वनेम्वाः । झी दक्वं सुशिल कोइराला । न्यायेमाःगु जूसा नेवाः सपूmपसलय् साहुजि साहुनीपिं भुजिं ख्यानच्वानेम्वाःलीगु जुइ, छगूयां मेगु पसः दँय्दसं खनेदइगु जुइ ।

इतिहास पुइकेम्वाः । चित्तधर, भक्तबहादुर, हिमाञ्चल, चिनियालाल निसें नातिवज्रया बाखं लुमंकूसा गाः । सुं हे सपूm मियाः सफल मजू, धनी जुइगु ला खँ त्वःता छ्वये । भाषासेवा, यायेमाः, झीसं मयाःसा सुनां याइया भावनां ग्वाकाः जक हे याःगु खनेदु, आःतक । न लवःया आस, न लाय् लिवइगु हे विश्वास । दक्वं त्याःगु थ्व राजधानी शहरय् छाय् सपूm बनेज्या जक द्यायेमाःगु? येँय् निगू प्यंगु भुगुलुं च्वंगु सपूm पसः बाहेक यलय् व ख्वपय् ला झन् उलि हे मदु, खनेमदु (थ्व जिगु दाबी मखु, दूगु खःसा बांलाः) । न्हाय्कं दयेकं तुंथिइ छाय् स्वःजुयाच्वनेगु ? थ्व सपूmपसःया हविगतं हे नेवाःतय् गुलि सपूm न्यायेमाः, ब्वनेमाः धकाः क्यनाच्वंगु दु । गज्याःगु विडम्बना, स्वन्तिं वहया पाय्म्वःपिकाःसा चां चां फुइ, सपूm पिकाःसा गन गुलि दु उलि हे ।

जिं सिउसांनिसें नेवाःभाय्या सपूm मिइगु मौका धइगु व हे बुद्धजयन्ती, सापारु, म्हपुजाबलय् नेवाःत मुनीगु थासय् लितुलिनाः सपूm ज्वंकःवनेगु खः । कयादिसँ रे, भाषा सेवा यानादिसँ रे धकाः ख्वखना सः पिकयाः मधायेकं सुनां न्याइमखु, अझ गुलिं सम्भ्रान्त शिक्षित नेवाःत बुधबार व्रत च्वनाच्वनागु खँ ल्हानाः बिसिउँ वनी । दशकौं पुल, आःतक नं व अवस्थाय् ह्यूपाः मवःनि । आःला झं न्हापाथें मिउजुइपिनिगु शक्ति तकं क्षीण जुइधुंकल ।


नेपालभाषाय् सपूm पिकायेगु धइगु अधिकांश लेखकया थःगु म्हिचां ध्यबा तयाः खः, कि मखुसा साहुमहाजनतय्त रिझेयानाः खः । थज्याःगु अवस्थाय् सपूmया वितरण ग्यसुलाइगु आधार हे मदु । पिकाल, सिधल । लेखक, प्रकाशकया थचाःवःगु छेँलिइ चांग चांग सपूm वथंगयाच्वनी, प्यानाः झू जुयावनी ।

छम्ह निम्ह विद्वानपिन्सं सपूm मचूगु खँ ल्हातकि नेवाः भाय्या सपूm न्यायेगु थाय् हे मदु धकाः धायेगु आःतकं मत्वःतूनि । अथे न्याइपिं दुसा सपूm पसः नं ममचा पसःथें ह्वासाह्वासां यक्व दयावइ धइगु सामान्य अर्थशास्त्रया सिद्धान्तयात तकं चुनौति बिइपिं अज्याःपि विद्वानपिनिगु नेपालभाषाया प्रति योगदान थुलि हे जुयाच्वनी ।

अले छाय् नेवाःभाय्या सपूmया बांलाक वितरण जुया मच्वन ? घ्वानाः सपूm पिकायेससांनिसें नेपालभाषया ज्याखँय् ल्हाःतयाच्वंपिनिगु थ्व हे छगू कमजोरी जुयाच्वंगु दु । सिंहावलोकन व आत्मालोचना जुयाच्वंगु नं मदु । चित्तधरं निसें लँय् ध्वदुक्वसित पत्रिकाया सदस्य दयेकावयाच्वना, उखें थुखें ग्वहालि कयाः सपूm पिकानाच्वना ।


थ्व हे खँय् ध्यान तयाः इलय् ब्यलय् नेवाः सपूm वितरण यायेगु, सपूm पसः चायेकेगु खँ जुइ । खँ अथें हे तुनावनी, सुनावनी । आः नं दु । सन्ध्या टाइम्सया च्वसापासाया छेँय् तःजिगु सपूm पसः चायेकेगु योजना दु । प्रतिसरा साय्मिजुं नं नेवाः सपूm पसः तयेकेगु खँ ल्हानादीगु खः । नकतिनि हे यलय् पूर्णचण्डीइ शोभा शाक्यजुं व्यवस्थित कथं नेवाः सपूm न्यायेगु व मिइगु तातुनाः सितु सपूm पसः चायेकादिल । तर ग्व, उपलब्धी धाःसा उलि उत्साहजनक खनेमदुनि । नेवाः सपूm यदि ममःचा जूसा त्वाःत्वलय् सपूm मिइपिं वयेधुंकल जुइ – ओके सपूm, आरसि सपूm, एभरेष्ट सपूm, टेष्टी सपूm, ट्राइअगेन सपूm अले मेगु नं छु छु । मिइपिनिगु ज्या ला मिइगु जक खः, नइपिं जक दुसा बजि नं मिइ, गजि नं मिइ । झीगु म्हसिका झीसं दयेकेगु खः — ममःचा न्याइपिं जुइगु लाकि सपूm न्याइपिं जुइगु ।

चिनाखँ पियाच्वंगु चिनाखँ मुँज्या

k|ltlqmof

/fh]g dfgGw/

;do\ k'GxL . gf+ x] oOk';]Rj+ — bSjlbSj TjMtfM ;do\ . yf}+of lb+, gf+b+u' 5u" k'nf+u' ;flxlTos ;+:yfof lrgfv+ d'FHof Hofem\jM . lhu' NxfltO ts k|]d+ Ajgfkf} Hj+sflbpDx bfOoft ;'efo\ . yM lrgfv+ Rjo]wfnls Gxfkf+lg;]+ sy' u+y]+, sndo\ dl; k"mu'y]+ h'ODx . ;flxlTos Hofem\jno\ oSj lrgfv+ Gog]g+, t/ d's+ lrgfvF hs AjgLu' Hofem\jno\ yMt uan]+ km\ot's] dv+lg . cy] h'ofM g+ lh pT;flxt . yg nf cjZo g+ Gx"lk+ k'nf+lk+ rfs'lk+, kmfs'lk+, kfn'lk+, Gofn'lk+ cn] 5Gb, c5Gb, a]5Gb bSjsy+of lrgfvF Gog]bO wsfM dgo\ tlu+ tlu+ lrgfvF Aj+u' u'g'u'g' tfo]bo]sfM jgf l;ldl;ld jfof n;s'; kmkm+ ;f6f]cflsO .

dToMlg . lgkfM KokfM g]jfM ;k"mt EjfyMrfu' 6]lano\ e'u'n'+ RjgfRjg . d]u' ;k"mGofMDxl;t ;+:yfof ;k"m 5kfM km\j;f xF . lh ;femf k|sfzgof ;k"m AjHof :jofjofu' . rMlt gfM gfM jo]s ;n+;M dg"t ;k"mof dxf;fu/o\ yMt dfMu' ;k"m dfnfRj+lk+, yMu' ;k"mof Rjldof NxfMlr+ sfo]t lkofRj+lk+ AjFldlk+ . wOwOu' ljwfof wOwOu' ;k"m, ån+åM . NofMvfgf+ ;fWo dh" . rfªrfª ;k"m Soflzo/of 6]lano\ lkofRjg . Woaf sfODx:of nfMu' dv' . Ajg]axu' Rjnls GofOlk+ b' Old, cWoog ofOlk+, af+nfM af+dnfM wfo]u' cfF6 b'lk+ ;dfnf]rs b' Old . 5u" 5u" ;k"mof lr/kmf/, Rjldoft cf5' cf5' ofOlk+ Ajldlk+ . 5' j bSj ;/sf/+ ofgflapu' nf < emL ;/sf/oft AjMlaofM yMu' csd{0otf eprf+ tk"y]+ tk'gfRjgf . pld;+ #),))) – $),))) kfM ;k"m ldofof /]s8{ bo]sfRjg, emL %))kfM ;k"m HjgfM cfo{3f6o\ l;ODx lkOy]+ lkofRjgf, ;'gf+ gfM db', ;'+ VjMdb', sfo\ h'ofM ld tMts+ db' . co\;f+ emLt uf}/j, efiff DjfM;f hflt DjfO .

hMl5 kfM 53f} ts lko]j+ demf;]dufMDx emfn . Uj+uM xfn]j+ ;'y h'n . bSj+ yMyMu' yf;o\ Rj+jg . yf;o\ RjgfRj+lklg g+ ldvf ttMUjM h'n . yMu' lrgfvF Go+s] wsfM jMlk+ Gx"lk+ k'nf+lk+ sljlklg nf emg\ gvM x] vM Yj . gfo\lv+ yfMu' tfo]bt .

dfOs lt+:jft . Hofem\jM GXoft — Gxfkf+ ;+:yfof Oltxf;, sljof tfl/km, l6Kk0fL ofo]t emfMDx ;dfnf]sof tfl/km, yMu' x] tfl/km . u'ln af+nfM 5Dx:of+ d]Dxl;u' af+nfMu' af+nfM wsfM sg]u' . d+un wfO yHofMu' Hofoft . vF afM jof+Rjg .

sljh'+ yMu' d'Qmst Go+sflbn . yMyMu' Ono\ RjofbLu' . d'Qms :jofM jo]sMof yMu' Dxl;sf dxTjk"0f{ cg . jo\sn+ Yj ofgfbLw'+sn, j ofgfbLw'+sn, jo\sM cg Yog]w'+sn yg Yog]w'+sn . jo\sM u'ln c;xfo . yMu' pln vF sgflaODx cg ;'+ dn'ofRjg, yDx+ yMu' aofg ofo]dfnfRjg . Yj jo\sM hs dv' g]kfnefiffof x/]s ;flxTosf/t gjfgfRj+u' tfo]bt — emL yMu' vF yDx:of+ hs wofRjgf, yMu' vF yDx+ dwf;] dufM .

ljdf]rg h'n slj efh'of ;k"mof — 5u" bzs GxoM RjoftMu' d'Qms d'gf . l;lts+ Og]u' 3f]if0ff ofgfM jo]sn+ yMu' ;k"moft wf}alh bo]sflbn . 5' ;k"m wOu' wf}alh vMnf < ;k"mof gf+ hs+ wf}alh h'Okm', ;k"m nf ;k"m x] vMlg . t/ jo\sn+ plsoft wf}alh bo]sflbn . cfM nf dl;p GxfkfGxfkf a'lb+ano\ ;u+ sfo] w'g]j+ bzflbzf kmfnfjg]df wsfM wf}alh kmo]laOu' rng b' emL . cy] x] wf}alh Ogflbn jo\s+ . a'lb+of wf}alh . bzf kmfnf5\jo]u' wf}alh .

jo\sof wf}alh ljdf]rg ofgflbn gf+hfMDx, bSj:of+ oMDx, xgfagftoftMDx slj, lgaGwsf/, pkGof;sf/ cn] ;dfnf]rsh'+ . gjfo]u' kfM jn, vF h'Ou' :jefljs vM . cg lh+ dfOs GXoMg] b+emfMano\ pDx JolQmTjoft v+sfRjgf u'Dx:of+ g]kfnefiff lrgfvF nfufof k|j[ltoft jfnfM sljlkGt pldu' VjfM Gxfo\sgo\ Sogflbpu' vM . t/ jo\sMof Dx't'O a'lb+of vF hs — jofu' a'lb+ cano\ j ysfln, j Sjsfln, plk+ Hjln+HjM . ;'of ;F t'o', ;'of ;F xfs' . Go+lk+ efjljlxg VjfM Ajo]d5fnfM a/M sofxMu' d';'sfMu' VjfMkfM 5kfM 5kfM yMu' skfno\ Kok'+sfM km\ot'gfRjg  .

ljz]if lbgo\ ljz]if ;+:yf+ ljz]if Hofem\jMofMu', ljz]if ljwfoft sofM . t/ cg nf ;'ofu' ;F u'ln t'o" wOu' hs vF h'ofRjg . yMu' hLjg d'2tL vftfo\ l8kf]lh6 ofgfM t'o'u' ;F Aofh sofM gofRj+lklgu' vF . j ;F cy]+ lgafno\ kfgfM hs t'o'u' dv', y'ln nf lh+ l;p . t/ lrgfvFof nfufo\ t'o'u'of 5' NofM < c+u|]hL efo\of slj hf]g ls6\; db'ano\ @^bF hs b"u' vM, t/ jofu' of]ubfg cfMt+ n'd+s]ax h" . 5' lrgfvF t'o'u' dl;+ Rjo]u' nf< g t'o'u' dl;+ RjOu' af+nfM wsfM jo\sM efh'+ Sog]t :jofbLu' vM, g cfM xfs'u' dl;+ RjofRj+lklgu' sljtfof d" db' wsfM Sog]t :jofbLu' vM .

5Dxw'+sfM d]Dx , bSj:of+ yMyMu' pd]/ hs s+jofRjg . pd]/ h'ofM s+jofRjg . pd]/ efif0f ofMjofRjg — u'Dx+ @!bF b'Dx, u'Dx+ ^)bF b'Dx . k'nf+lk+, afHoMj+lk+, a'/flk+, a'/f+ lyplk+, a'/f+ToMlk+, WjfbMlk+, EjfyMlk+, Gxfo\kg\ t'd\5\ofFo\of hSjrfM ;'oftMlk+ .

lh cgof k"djgLu' clwi7fgo\ RjFtn] g cg lrgfvF of vF h", g lrgfvFof ljutof, g cfutof . g Rjo]u' k|j[ltof vF h", g Ajg]u' sf}znof . g Gogfld÷Ajgfld lklgu' g'uMvF lkxfF j, g k|sfzs h"lklgu' lgoltof, g ljqmLljt/0fof c/0o/f]bg . g lrgfvF Aj+dbofM sljlk+ a/lv Rj+u' vF h'n, g RjMdbofM Ajldlk+ cgfy h"u' vF h'n . g Rjo]dkm'u'of Unflg, g Rjs]dk'mu'of sGkm];g . vF wfM;f h'ofRjg, lbkfM dbo]s . vFlg;]+ vFtsof vF .

lrgfvF Go+s]t jMlk+ slj efh'do\h'lklg cfo\ a'of+ g+ 5' a'Ou' O{ h'Ow'+sn . 5u"Tof 3f} O{ b'g] oSj Hof h'n . cg 5'+ dh"u' vM;f lrgfvF Ajg]u', lrgvFo\ afM jg]u', lrgfvF GogfM nfkfyfo]u' Hof dh'n . yf}+of lx/f] lx/f]Ogt h'OdfMlk+ sljsljoqLlklg yMu' /rgf Go+s]t lkofRjFRj+ Tofg'Ow'+sn . cg bSj+ h'ofRjg lrgfvF h'ofdRj+ .

lh+ rfM, Hofem\jM drfo]s u}/;flxlTos h'ofjgfRjg . lhld;+ j ofgf, Yj ofgf — ttMw+u' vF jofRj+ano\ ;flxTo uf}0f ljifo h'O . yf}+ g]kfnefiff ;+3if{ ;ldltof lgDx dxf/yLt gfknfMu' — yDx+ o'4 NjfgfM a"u' vF ;jfM sfsf+ sgfRjg . uj{ b' jo\sMlkGt .

lh+ yMu' uMkM Djo\YofgfM lrgfvFto\u' VjfMkfM :jof . bSj lrgfvF h'ofRjg . bSj:of Vjfno\ lrgfvF — lrRffMbgfRj+u' lrgfvF, lvrf+ lvgftMu' lrgfvF, e5\ofFo\ ofgftMu' lrgfvF . lar/f lrgfvFt . c+uM lrgfvF, aF lrgfvF, em\ofM lrgfvF, /\ofso\ w]r'nfRj+lk+ j kFlrgfRj+lk+ ;k"mt bSj+ lrgfvF . lrgfvF Gog]wsfM jofDx lh Gxfk+ lrgfvF h'oflaOdfnfRjg . lh nf 5', lh+ lrgfvF Rjo] dkm' wsfM nf lh ;flxTo AjgfRjgfano\ x] jfscf]e/ laO w'gfDx . t/ Gog]u' KofMrfM nf b' lhs], lhu' hLjg sgLu' lrgfvF, uBo\ lrOdkmOu' cg'e"lt afMjgfRj+u' lrgfvF d'gfsfo]u' nfn;f nf b' . t/ ug sfMjg] . lhu' w}o{of lvkM ra'Oj+ lrgfvF Gog]u' bSjlbSj OR5foft KjMlrgfM lh bgf jof . lrgfvF b+ db+ lh+ dvg .

nFo\ lh+ lhtM Gogf — 5' h"u' Yj<

lh+ ln;M lan — yf}+ sGxo\ 5'lsof+ d" db' . lrgfvF wof+ efif0fof em+ d" db' . pls+ GxfkfGxfkf ;f lrgfvF Go+dbO wsfM d]lkGt yg] xOu', cfM efif0f Go+ dbO wsfM sljlkGt yg] xn . yMu' lrgfvF Go+s]u' nfn;f db"u' ;f plddl5 dg"t d'+sfto]kmOnf < cn], pld wfO, jFo\rfo]u' :jofM Vjo]u' af+nfM . pls+ lrgfvF Rjo] efMdvF;]+ln efif0f ;f+ ofgf jg] wsfM sljlkG;+ yMu' x}l;ot So+u' h'O . efif0f ofOlklg dnfMu'ln+ ofsg+ yMu' efif0f laofj+u' g+ h'Okm' .

This is me, Thank you Gemini